Bebeklerde Besin Alerjisi Belirtileri, Testi ve Tedavisi
S,T
Seray Tekin
Beslenme ve Diyet Uzmanı
6dk okuma süresi
24 Mart 202100
Önerilen Videolar
Minik yavrularınızın yavaş yavaş büyümesi ve ek gıdaya başlama dönemine girmesiyle, genellikle ebeveynlerin kafalarında birçok cevapsız soru oluşur. Özellikle bebeğini ek gıda vermeye başlayacak olan bütün anne babaların ilk endişe duydukları şey: “Ya bebeğimin herhangi bir besine alerjisi varsa?” sorusu oluyor.
Minik yavrularınızın yavaş yavaş büyümesi ve ek gıdaya başlama dönemine girmesiyle, genellikle ebeveynlerin kafalarında birçok cevapsız soru oluşur. Özellikle bebeğini ek gıda vermeye başlayacak olan bütün anne babaların ilk endişe duydukları şey: “Ya bebeğimin herhangi bir besine alerjisi varsa?” sorusu oluyor.
Bu nedenle sizler için bebeklerde besin alerjisi ile ilgili geniş kapsamlı bir yazı hazırladık. Bebeğin bir besine alerjisi olup olmadığını nasıl anlaşılır, besin alerjisi geçici midir, tedavileri nelerdir gibi aklınıza takılan bütün soruların cevaplarını yazımızda bulabilirsiniz. İyi okumalar!
Besin Alerjisi Nedir?
Besin alerjisi, çoğunlukla vücuda zararsız gibi görünen besinlerin, bazı kişilerin bünyesinde bağışıklık sistemi tarafından zararlı olarak görülmesi nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. Özellikle son yıllarda besin alerjisi olan hasta sayısında ciddi oranda bir artış olduğu söylenebilir. Bu da ebeveynlerin endişelenmesine sebep olan bir durumdur. Besin alerjisi, çocuklarda yüzde 6-7, yetişkinlere yüzde 3-4 oranında görülür.
Besin Alerjisi Hakkında Bilmeniz Gerekenler
Herhangi bir besine alerjisi olan iki kişinin, o besini tükettiği zaman gösterdikleri alerjik reaksiyon aynı olmayabilir. Alerjik reaksiyonlar bazen hapşırık ve burun akıntısı gibi küçük şeyler olabileceği gibi hayati tehlikeye sebep olabilecek ciddi sorunlar da yaratır.
Bazı kişilerin alerjik reaksiyon göstermesi 1-2 dakika sürerken, bazen 24-48 saat sonra da etkisi görülebilir.
Çocukluk döneminde var olan alerjiler zaman içerisinde ortadan kaybolabilir. Bazen de yetişkinlik döneminde de devam eder.
Ebeveynlerden herhangi birinin alerjik olması, çocuklarının alerjik olma ihtimali %70 oranında arttırır. Yani eğer herhangi bir besine alerjiniz varsa çocuğunuza ek gıdaya başlamadan önce bunu doktorunuzla paylaşıp gerekli tetkikleri yapmanızda fayda var.
Bütün besinlerin alerjen olma ihtimali olsa da alerjilerin %90’ı süt ve süt ürünleri, yumurta, ceviz, fındık, Antep fıstığı gibi ağaç yemişleri, soya, buğday ve kabuklu deniz ürünlerinde görülür.
Yaş ilerledikçe alerjilerin iyileşme ihtimalleri olduğundan bahsetmiştik. Ancak bu durum bebeğinizin hangi besine alerjisi olduğuyla ilgilidir çünkü her besinin zaman içerisinde ortadan kalkma ihtimali aynı değildir. Örneğin süt ve yumurta alerjisi olan bebeklerde iyileşme oranı %70 civarındayken kuruyemiş alerjilerinin düzelme oranı %10 civarındadır.
Yalnızca anne sütü ile beslenen bebeklerde alerjik reaksiyon görülebilir. Bebeğin alerjen olduğu besin; annenin aldığı gıdalardan, anne sütü ile bebeğe geçebilir. Böyle durumlarda annenin alerjen besinleri kendi beslenmesinden çıkarması gerekir.
1 yaş altı çocuklarda en çok görülen alerji ise süt ve yumurta alerjisidir. 1 yaşından önce bebeğinize gerek olmadıkça inek sütü vermeyin. Anne sütü, minik yavrunuz için gerekli olan bütün besin değerlerini içerinde barındırır ve bebeğiniz için en sağlıklı besindir.
Besin Alerjisinden Dolayı Tüketilemeyen Gıdalar Büyüme Geriliğine Yol Açar mı?
Ebeveynlerin aklını kurcalayan bir diğer konu da minik yavrularının alerjik durumlarından dolayı tüketemedikleri gıdaların sağlık açısından onlara olumsuz etkileri olup olmayacağıdır. Özellikle çocukluk döneminde tüketilmesi söylenen temel gıdalara alerjisi olan yavrularınızı, doktorların önerilerine göre ek gıdalarla takviye etmeniz gerekir.
Bunun dışında doktorunuz veya uzman diyetisyenlerle birlikte bebeğinizin tüketemediği besinleri, aynı besin değerlerine sahip farklı gıdaları içeren bir diyet listesi oluşturup bu dezavantajlı durumu ortadan kaldırmanız mümkün.
Besin Alerjisi Belirtileri Nelerdir?
Ek gıdaya başlama döneminde çocuğunuza vereceğiniz ürünleri nasıl belirlemelisiniz? Besin alerjisinin reaksiyonları nelerdir? Besin alerjisi bebeklerde nasıl anlaşılır? Herhangi bir olumsuzluk durumla karşılaştığınızda ne yapmalısınız?
Besin alerjisi her insanı aynı oranda etkilemediği gibi herkesi aynı şekilde de etkilemez. Her insanda farklı belirtilerle ortaya çıkabilir.
Bazen deride kaşıntı, kızarma, döküntü, egzama, dudak çevresinde kızarıklık, gözlere ve dudaklarda şişme şeklinde kendini gösteren alerjiler; bazen de solunum (burun akıntısı, burunda kaşıntı, hapşırık, öksürük, nefes darlığı) ve sindirim (kusma, ishal, kabız, gaz sancısı, karın ağrısı) sistemlerini de etkileyebilir.
Alerjik reaksiyonlar besin tüketildikten 1-2 dakika sonra etkisini gösterebileceği gibi bu süre 48 saate kadar uzayabilir. Yani bebeğinizi, ilk defa tükettiği bir besinden sonra 3 gün boyunca gözlemlemeniz, o besine alerjik olup olmadığını anlamanız için önemlidir.
Bebeğinizin belirtileri erken göstermesi, genellikle durumun ciddi olduğu anlamına gelir. Özellikle ilk defa denenen besinin alımından sonraki ilk saat, minik yavrunuzun alışık olmadığınız bir haliyle karşılaşırsanız veya bahsetmiş olduğumuz reaksiyonları gösterdiğini fark ederseniz vakit kaybetmeden bir sağlık kuruluşuna başvurmalısınız.
Sağlık kuruluşuna gittiğiniz zaman yapmanız gereken ilk şey doktorunuza bebeğinizin hangi besinleri ne kadar süre önce ve ne kadar miktarda tükettiğini ayrıntılı bir şekilde anlatmak olacaktır.
Bebeklerde besin alerjisiyle alakalı daha fazla bilgi için aşağıdaki bağlantıya tıklayarak yazımızı okuyabilirsiniz.
Öncelikle minik yavrunuza alerji testi yapılıp yapılmayacağı alerji uzmanları tarafından belirlenir. Bebeğinizin herhangi bir alerjisi olup olmadığını anlamak için üç şekilde test yapılabilir. Bunlar; deri prick testi, kan testi ve besin provokasyon testidir.
Deri Prick Testi: Alerji tespiti için en pratik, en ekonomik ve en hızlı sonuç veren test olması nedeniyle en çok tercih edilen yöntemdir. Genellikle sırt veya koldan yapılır. Alkol veya kolonya ile temizlenen bölmeye belirli solüsyonlar dökülür ve çok küçük bir iğne ile bu damlaların üzerine dokunur. Uygulamanın içinde iğne olması sizi korkutmasın çünkü dediğimiz gibi bu iğneler çok küçüktür ve genellikle can acıtmazlar. Uygulamadan yaklaşık 15-20 dakika sonra da deride kaşıntı, kızarıklık ve kabarıklık olup olmadığına bakılarak alerji testi sonuçlanır.
Kan Testi: Kandan yapılan alerji testinde kullanılan makinenin kalitesi, sonuç açısından büyük önem taşımaktadır. Deri prick testine göre daha maliyetli ve doğru sonuç verme ihtimali daha düşük olan bu test çok fazla tercih edilmez. Yalnızca bazı nadir durumlarda kan testi yaptırılır. Bebeğiniz alerji ilaçları kullanması veya minik yavrunuzun derisinde ciddi reaksiyonlar görülmesi durumunda kan testi uygulaması tercih edilebilir.
Besin Provokasyon Testi: Bebeğinizin tükettiği besinler göz önünde bulundurularak o besinlerin alerji uzmanları gözetiminde bebeğinize verilmesi, gıda alerjisi tanısını koymak için başvurulan yöntemlerden bir tanesidir.
Besin Alerjisi Nasıl Tedavi Edilir?
Besin alerjisinin yaratmış olduğu reaksiyonlardan kurtulmanın en kolay ve kesin çözümü, alerjen yanıt gösteren besinin tüketilmemesidir. Minik yavrularınızın alerjisinin zaman içerisinde ortadan kalkıp kalkmayacağı, maalesef alerjinin teşhisiyle belli olan bir durum değildir. Ancak bebeğinizin tüketemediği besinlerin eksikliğini, doğru bir diyet listesiyle ortadan kaldırabilirsiniz. Çocuğunuzun gelişiminin olumsuz bir şekilde etkilememesi için doktorunuz ve diyetisyeniniz ile irtibatta kalmanız ve gelişmeleri aktarmanız da çok önemli.
Bebeklerde besin alerjisi ebeveynler için korkutucu bir durum gibi görünse de tedbirler ve doğru tedavi uygulandığı takdirde sorunsuz atlatılan bir problemdir. Küçük çocukların olduğu bir evde onların tüketmemesi gereken gıdaları bulundurmak tehlikeli olabileceği için çocuğunuzun alerjik olduğu besinleri onun ulaşamayacağı bir yerde saklamanızı veya en azından bir süre tüketmemenizi öneririz. Bildiğiniz gibi küçük çocuklar genellikle bir şeyleri ısırarak ve tadarak keşfetmeyi severler. Bu durumu göz önünde bulundurup önlemler almalısınız. Bunlara dikkat ettiğiniz takdirde korkmanızı ve üzülmenizi gerektirecek hiçbir şey yoktur.
Katkı maddesiz ve doğal ek gıdalar bulmanın gitgide zorlaştığı bu dönemde canınızdan kıymetli yavrularınız için yemek seçmenin de ne kadar zor olabileceğini tahmin edebiliyoruz.
Bebeğinize verebileceğiniz en faydalı ek gıdalar hakkında bilgi almak istiyorsanız aşağıdaki bağlantıya tıklayarak yazımızı okuyabilirsiniz.
Aklınıza takılan soruları yorum olarak bırakabilirsiniz :)
S,T
Seray Tekin
Beslenme ve Diyet Uzmanı
Herkese merhabalar, ben ebebek'in Beslenme ve Diyet Uzmanı, Emzirme Danışmanı Seray Tekin.
2021 yılında Medipol Üniversitesi Beslenme ve Diyetetik bölümünden mezun oldum. 2019 yılında Hollanda Nijmegen HAN University'de Sporcu Beslenmesi üzerine Erasmus programını tamamladım. Koşuyolu Medipol Hastanesi'nde stajlarımı tamamladım. 2021 yılında Temas Derneği'nden Emzirme Danışmanlığı Eğitimi'ni başarıyla tamamlayarak Emzirme Danışmanı oldum. İngiltere Association of Breastfeeding Mothers kuruluşundan Emzirme Eğitimi alarak emzirme konusunda uluslararası yaklaşımlar konusunda bilgi edindim.
Sertifikalar: Emzirme Danışmanlığı Eğitimi, ABM UK - Breastfeeding Support Training, İstanbul Beslenme ve Diyetetik Kongresi, Kadın Sağlığında Beslenme
Bu rehber, 2026 yılı güncel Montessori yaklaşımı ışığında; çocuğun bağımsızlığını, odaklanma becerisini ve öz disiplinini destekleyen oyuncak seçim kriterlerini özetliyor.
Bebeğinizin boyun ve sırt kaslarını güçlendiren Tummy Time (karın üstü vakit) egzersizlerini eğlenceli hale getirin! Gelişimi destekleyen en iyi oyuncakları ve uzman tavsiyelerini keşfedin.
Bu rehber, emzirme dönemindeki annelerin enerji ihtiyacını karşılamayı hedeflerken, anne sütünü destekleyici doğal besin öğelerini içeren pratik atıştırmalık alternatiflerini incelemektedir.
Bu yazı, bebeklerin ilk adımlarını atmaya başladığı heyecan verici süreçte, denge ve koordinasyon becerilerini güvenli bir şekilde geliştiren oyun ve oyuncak seçeneklerini rehber niteliğinde sunmaktadır.
Yorumlar (0)
Yorum yapmak için giriş yapınız