Evet, anne ve babalar minik bir bebek dünyaya getireceklerini, onu besleyeceklerini, bakım ihtiyaçlarını yerine getireceklerini ve bu sürecin çok yorucu olacağını bilirler. Gebe kalmaya karar verirken tüm bu fedakarlıkları göze alırlar.

Ancak kimse prematüre bir bebek dünyaya getirmeye hazır değildir. Çünkü her şey ne kadar planlı ve kontrol altında olursa olsun erken doğum önceden planlanmaz ve prematüre bebekler birden hayatınıza girebilirler.

Prematüre bebekler hakkında bilmeniz gereken 7 şey, olası bir erken doğumda süreci daha kolay atlatmanızda size yardımcı olabilir.

Prematüre Bebek Nedir?

Gebelik, ortalama olarak 9 ay on gün; yani neredeyse 40 hafta devam eden bir süreçtir.

Gebeliğin ilk gerçekleştiği andan doğuma kadar bebek, anne karnında büyümeye ve gelişmeye devam eder. Bu sebeple rahimdeki her gün değerlidir. 38 ile 42. haftalar arasında dünyaya gelen bebeğin tüm organları herhangi bir destek almadan çalışabilecek kadar gelişmiştir.

Ancak 37 haftayı doldurmadan dünyaya gelen bebek, prematüre bebek olarak adlandırılır 

Prematüre Doğum Özel Bir Durumdur, Olağanüstü Bir Durum Değildir!

Eski zamanlardaki tıbbi imkânların yetersiz olması nedeniyle erken doğan bebeklerin hayatta kalma olasılığı çok daha düşüktü.

Ancak günümüzde gelişen teknoloji, donanımlı hastaneler ve tecrübeli doktorlar sayesinde erken doğan bebekler sağlıkla büyümelerini devam ettirebiliyorlar. Bir bebeğin zamanından önce dünyaya gelme olasılığı ortalama olarak %10-12 civarındadır.

Bu oran çok düşük olmadığı gibi bu olay da olağanüstü bir durum değildir.

Gerekli önlemleri aldığınız sürece minik yavrunuz en kısa sürede yaşıtlarının gelişim düzeyine yetişecektir.

Prematüre Bebeklerin Özellikleri Zamanında Dünyaya Gelen Bebeklerden Farklıdır! 

Eğer normal gebelik sürecinin öncesinde doğum yaptıysanız; bebeğinizin zamanında dünyaya gelen diğer bebeklerden daha hassas olduğunu ve özel bakıma ihtiyaç olduğunu bilmelisiniz 

Bebek bakımı konusunda diğer anne adaylarına göre daha farklı ve detaylı bir bakım yapabilmeniz içinse öncelikli olarak bebeğinizi tanımalı ve prematüre bebek özellikleri ile ilgili bilgi edinmeniz gerekir.

• Anne karnındaki bebeklerde en geç gelişen organlar akciğerlerdir. Bu sebeple, solunum yetersizliği en belirgin prematüre bebek özellikleri arasında yer alır.  

Bebeğiniz zamanından önce dünyaya gelmişse ciğerlerinin gelişim ihtiyacına bağlı olarak birkaç gün, hafta, hatta ay süresince yoğun bakım ünitesinde solunum cihazına bağlı kalabilir  

• Bağışıklık istemleri çok düşük olduğundan vücutları hastalıklara karşı savunmasız haldedir. Bu nedenle mümkünse ilk zamanlarda bebeğiniz yeni doğan yoğun bakım ünitesinde kalmalıdır.
• Vücut yeterli miktarda yağ depolayacak kadar anne karnında kalmadığından vücutlarındaki yağ tabakası çok incedir. İnce yağ tabakası ise vücut sıcaklığını korumakta yetersiz kalır ve sıcaklık değerinde devamlı dengesizlikler olur. Bebeğin ateşi varken, birden vücut sıcaklığı olması gereken ortalama değerin altına düşebilir.
• Hassas bağırsakları olan miniklerin dışkısında kan görülebilir.
• Refleksleri zayıftır. Bu nedenle uyuşuk bir görüntüleri vardır. Bazı prematüre bebekler emme refleksleri de zayıf olduğundan ağızdan hortumla beslenir.
• Prematüre bebek özellikleri arasında en çok dikkat çekenlerden biri de karındaki şiş görüntüdür. Erken doğan miniğin bağırsakları iyi gelişmediği için besinleri tam olarak sindiremezler. Bu sindirim problemi ise bebeğin karnının şiş görünmesine, gaz ve sık kusma problemlerine sebep olur.

Erken doğan Bebekler Ebeveynlerine Yoğun Bir Stres ve Üzüntü Yaşatabilirler!

Anne ve babalar daha iki ay öncesinden bebeğin doğacağı gün ile ilgili organizasyon planları yapmaya başlar.

Doğumun olacağı hastane belirlenir, lohusa gecelik takımı, süslü terlikler, aksesuarlar, bebeğin kıyafetleri, doğum fotoğrafçısı, çikolatalar, kurabiyeler…

Fakat işler her zaman planladığınız gibi gitmez. Minik bebeğiniz dünyaya gelmek konusunda biraz aceleci davranabilir 

Erken doğan bebekler, bir süre yeni doğan yoğun bakım ünitesinde kalır. Bazı bebekler ilk haftalarda annesini ememeyip özel olarak doktorlar tarafından beslenmek zorunda kalırlar.

Böyle bir durumda ebeveynlerin birbirine destek olması, sürecin geçici olduğunu ve elbet bebeklerini kucağına alacaklarını bilmeleri kendilerini daha iyi hissetmelerine yardımcı olacaktır 

Prematüre Bebekler Diğer Bebeklere Göre Daha Zayıf Bir Bağışıklık Sistemine Sahip Olduğundan Özel ve Yoğun Bir Bakıma İhtiyaç Duyarlar!

Anne karnındayken rahat ve güvenli bir ortamda yaşayan bebekler zamanında doğduklarında bile bağışıklık sistemleri çok güçlü olmazken, erken doğmaları savunma sistemlerinin daha da güçsüz olmasına sebep olur.

Bu nedenle prematüre bebekler için beslenme ve bakım hayati önem taşımaktadır. Bir süre dışarıdan gelecek enfeksiyon riskine karşı yalıtılmış özel alanlarda muhafaza edilip, anne sütü başta olmak üzere özenli bir şekilde beslenmesi gerekir.

İyi beslenen ve enfeksiyona sebep olabilecek etkenlerden uzak kalan prematüre bebek kısa sürede büyüyüp bağışıklık sistemini güçlendirme fırsatı bulacaktır.

Prematüre Bebeklerin Gelişimi  Bir Süreliğine Yaşıtlarının Gerisinde Kalabilir!

Bebeklerin yaşı döllenme tarihinden itibaren değil, dünyaya geldikleri günden itibaren hesaplanır.

Bu nedenle 40 haftayı tamamlamadan doğan prematüre bebeklerin gelişimi yaşıtları ile aynı düzeyde olmayabilir.

Bu normal bir durumdur. Ebeveynler prematüre bebeklerin gelişimi ile zamanında doğan bebeklerin fiziksel, bilişsel, duygusal ve sosyal gelişimlerini karşılaştırmamalıdır.

Merak etmeyin, kısa bir süre sonra yaşıtlarıyla hiçbir farkı kalmayacaktır 

Prematüre bebekler nasıl emzirilir? Konulu videomuzu izleyebilirsiniz.

32 Haftalık Doğan Bebekler Annesini Emerek Beslenebilir!

32. haftasını doldurmadan doğan bebeklerin emme refleksi gelişmemiştir ve bu sebeple doğduklarında annelerini ememez ve beslenmeleri tıbbi ekipmanla gerçekleştirilir.

Ancak 32 haftalık doğan bebekler emme refleksi geliştirebildiği için annelerini güvenle emebilirler.

Her anne ve baba adayının hayali zamanında doğum yapmak ve sağlıklı bir bebek dünyaya getirmektir. Ancak ebeveynler her şeye hazırlıklı olmalı ve erken doğum ihtimalini de zihinlerinin bir köşesinde tutmalıdırlar.

Böyle bir durumla karşılaşıldığında soğukkanlı ve bilinçli bir tutum sergileyebilirseniz, bebeğiniz de siz de süreci en sağlıklı şekilde atlatırsınız.

Prematüre bebekler ile ilgili gerekli tüm bilgilere sahip olmanız süreçle baş edebilmenizi daha da kolaylaştıracaktır.

Sizin sağlığınız ve buna bağlı olarak bebeğinizin sağlığı, her şeyden önemli bir hale gelir. En sağlıklı besinleri tüketip bebeğinize can olmak, faydalı ve organik yiyecekler ile beslenerek bebeğinizin sağlıklı gelişmesini sağlamak istersiniz.

Belki de ömrünüzde hiç adını dahi duymadığınız bitkilerin şifasından faydalanmak için tam zamanı olduğunu düşünüyorsunuzdur; ancak atlamamanız gereken çok önemli bir nokta var.

Her bitki, gebelik dönemi için uygun mudur? Yarar görmek isterken bilmediğiniz etkilerinden dolayı bu bitkiler sakıncalı olabilir mi?

İşte adaçayı da faydalarından dolayı gebeler arasında popüler olan bitkilerden biri. Peki hamilelikte adaçayı tüketiminin ne gibi sonuçları olabilir?

Adaçayının Faydaları Nelerdir?

Adaçayı bitkisinin tarihçesi, orta çağdan günümüze kadar uzanmaktadır ve asırlardır sağlıkla ilgili birçok konuda faydalarından yararlanılmaktadır.

• İçeriğindeki zengin mineraller sayesinde antioksidan kapasitesi çok yüksektir.
• Beyin fonksiyonlarının gelişmesine destek olurken hafızayı da kuvvetlendirir.
• Kan basıncını arttırma özelliği taşıdığından dolayı düşük tansiyonlu kişilerin tansiyonunu dengelemede yararlıdır.
• Doğal bir sakinleştiricidir. Strese ve yorgunluğa karşı iyi gelir.
• Soğuk algınlığı ve gribal belirtilerin ortadan kaldırılmasına yardımcıdır.
• Diş eti ve bademcik iltihaplarında olumlu etki gösterir.
• Menopoz dönemindeki kadınlarda, sıcak basmalarını gidermek için tercih edilebilir.

Görüldüğü gibi adaçayının faydaları saymakla bitmiyor; ancak gebelikte adaçayı tercih etmemeniz için de birçok sebep bulunuyor.

Örneğin, hamileliğiniz sürecinde adaçayının rahatlatıcı etkisinden fayda sağlamak isterken kan basıncı arttırma özelliği nedeniyle yüksek tansiyon sahibi olabilirsiniz. Yani normal zamanda fayda olarak görülebilecek bir etki, hamilelikte size zarar olarak geri dönüş yapabilir.

Bu sebeple sadece adaçayı bitkisi için değil, diğer tüm bitkilerle ilgili kendinize kür uygularken, anne-bebek sağlığı için dikkatli davranmanız tüm uzmanlar tarafından tavsiye edilmektedir.

Adaçayı ve Östrojen Hormonu Arasındaki İlişki

Adaçayı, içerdiği aktif bileşenler sebebiyle fitoöstrojen etki gösterir. Yani bitkisel kaynaklı bir östrojendir. Östrojen hormonuyla benzer etkiler gösteren fitoöstrojenlerin dikkatli kullanılması gerekir.

Östrojen Hormonunun Fazlalığı Ne gibi Sonuçlar Doğurur?

Östrojen hormonu, kadınların hayatını yüksek ölçüde etkileyen bir hormon olmakla birlikte bu hormon, gebelik döneminizde de büyük bir rol oynuyor. Normal koşullardaki bir kadının üzerinde bile ciddi şeyler yaratabilen östrojen, fazla salgılanması durumunda gebeler için de sorunlar oluşturabilmektedir.

• Vücutta artış gösteren östrojen seviyesi, vücudunuzun fazla miktarda su ve tuz tutmasına neden olur. Yani östrojen seviyeniz olması gereken seviyenin üzerine çıktıkça vücudunuzda ödem birikir.
• Vücutta aşırı ödem birikimi, akciğerlerde pıhtı oluşumuna veya safra kesesinde taş oluşumuna yol açabilmektedir.
• Östrojen hormonu, armut tipi dediğimiz şişmanlamaya sebep olmaktadır. Yağ dokusunun kalça ve basen bölgenizde birikimini arttırır. Bu da orantısız kilo artışına yol açar.
• Yüksek östrojen hormonu, kanser hücrelerini uyarıcı-tetikleyici etki gösterir
• Östrojen fazlalığı, vücutta ağrı ve krampları uyararak artış göstermesine neden olur. Regl dönemlerindeki kasılma ve ağrıların sebebi de budur.
• Hamilelik döneminde östrojen seviyeniz normalin 50 kat üzerindedir. Hormon seviyeniz bu kadar yüksekken, üzerine bir de hormon salgısını arttıracak bir bitki tüketmek bir dizi sorunu da beraberinde getirecektir.

Adaçayı Tüketiminin Gebelikte Olası Etkileri

Tahmin edilebileceği gibi, adaçayı bitkisi içeriğindeki etken maddelerin fitoöstrojenik etki göstermesinden kaynaklı olarak östrojen seviyelerini değiştirebileceğinden gebelik dönemi için riskli bir bitki olacaktır. Bu riskleri temel olarak sınıflandıracak olursak,

1. Hamileliğin ilk aylarında adaçayı tüketilmesi düşük riskini arttırmaktadır.
2. Hamileliğin son aylarında adaçayı tüketilmesi ise erken doğum riskine neden olmaktadır.

Şeklinde sınıflandırabiliriz. Adaçayı tüketirken olası bu riskler dışında hamilelikte karşılaşılabilecek başka sorunlar da olabilir.

• Ağız kuruluğu
• Mide bulantısında artış
• Ağızda iltihaplanmalar veya tahriş oluşumu
• Baş dönmesi
• Düşük kan şekeri
• Yorgunluk, halsizlik

Bu sorunlardan başlıcalarıdır.

İlk Aylarda Adaçayı Tüketmek Düşük Riskini Arttırıyor!

Gebeliğin ilk ayları, anne adayları için en tehlikeli olabilecek aylardır. Çünkü vücudunuz bu değişime adapte olmaya çabalar. Vücut kimyanız değişir, hatta yeniden yapılanmaya başlar. Hormon seviyeleri değişkenlik gösterir ve bebeğiniz için uygun ortamı hazırlamaya çalışır.

Östrojen hormonu da, bu çalışmanın en büyük parçası olarak bebeğin rahim içi duvarına tutunmasını sağlamaktadır. Gebelikte adaçayı içmek, rahim duvarlarının gevşemesine neden olacak ve embriyonun duvara bağlanmasını zorlaştıracaktır.

Çünkü adaçayı bitkisinde bulunan Thujone isimli bir etken madde, rahim üzerinde uyarıcı bir etki yaratmaktadır. Bu sebeple, gebeliğinizin ilk aylarında tükettiğiniz adaçayı düşük riskini de beraberinde getirecektir.

Hamilelik Döneminde Tüketilen Adaçayı Bebek Düşürür Mü?

Adaçayı, kan basıncını ve rahimin kimyasal yapısını bozabileceğinden dolayı böyle bir ihtimal maalesef ki bulunuyor, adaçayı tüketmek bebek düşürmeye neden olabilir.

Adaçayı tüketen hamileler üzerinde net bir bilimsel çalışma ne yazık ki mevcut değil. Ancak Amerikan Gebelik Derneği, yaptığı araştırmalar neticesinde hamilelik süresince adaçayı ve benzeri diğer bitkilerin (ökseotu, sinameki, biberiye, aloe vera, melisa, kediotu vb.) tüketilmemesi gerektiğini belirtmektedir.

Son Aylarda Rahatlayayım Derken Erken Doğumla Karşılaşmayın!

Doğum vakti yaklaşan ve heyecanlanan anne adayları için yatıştırıcı ve rahatlatıcı özelliği nedeniyle adaçayı, bitkisel bir destek olarak görülebilir.

Doğumun başlangıcı için östrojen seviyenizin belli bir eşiğe ulaşması gerekmektedir. Hamileliğin son dönemlerine geldiğinizde vücudunuzda östrojen seviyesi en yüksek noktasına ulaşır ve doğum serüveniniz başlar.

Ancak vücudunuz ve hormonlarınız normal seyrinde yoluna devam ederken son aylarınızda tüketilen adaçayı sizi erken doğum ihtimaliyle karşı karşıya bırakabilir.

Çünkü adaçayındaki etken maddeler kasılmalarınızı tetikleyecektir. Zaten yükselmiş olan hormonlarınızı fitoöstrojen etkisi yüzünden vaktinden önce iyice yükselterek sizi erken doğuma hazırlayacaktır.

Ayrıca içeriğindeki etkenlerden dolayı kanama riskini arttırma olasılığı da söz konusu olabilir ve gebeliğiniz riskli bir sürece girebilir. Bu nedenle, nasıl ilk aylarda düşük ihtimali ile karşılaşmamanız için uzmanlar adaçayı kullanmanızı önermiyorlarsa son aylarda da erken doğum yaşanmaması için önermemektedirler.

‘Yararları Çok, Az Miktarda İçmekten Bir Şey Olmaz’ Demeyin!

Hamilelik döneminde kafein tüketimini kontrol altına alarak ödem oluşumunu önlemeye çalışan anneler olarak çareyi bitki çaylarında arıyor olabilirsiniz. ‘Her şeyin fazlası zarar.’ mantığıyla günde bir bardaktan ne zarar gelir diye düşünmemenizi tavsiye ederiz. Bitki çaylarının tüketimi konusunda birçok kadın doğum uzmanı aynı fikri paylaşmaktadır.

Hamilelikte adaçayı tüketilmesi zararlıdır. Bebeğinizin sağlığını düşünerek böyle bir konuda riske girilmemesi gerekmektedir. Üstelik doğum sonrasında, yani bebeğinizi emzirdiğiniz dönemde dahi bu tarz bitkilerin kullanılması önerilmez.

Adaçayı, sütü azaltıcı etki yaratabilir. Sütümü arttırayım derken bebeğinizi düşündüğünüzden daha kısa süre emzirmek durumunda kalabilirsiniz. Bu tarz bitkisel desteklere ihtiyaç duyduğunuzda muhakkak doktorunuza danışmalı ve uzman bir kişiden bilgi edinmelisiniz.

Prematüre bebeklerde en çok karşılaşılan sorunlar nelerdir?

Prematüre bebekler nörolojik yönden değerlendirildiklerinde görülüyor ki, her 10 bebekten 1’inde zeka ve çeşitli gelişim sorunları yaşanıyor. Prematüre bebeklerde gelişme gecikmesi, işitme ve görme sorunları, kalem tutma-yazı yazma gibi ince motor becerileri, bir eşyayı yerine koyma gibi kaba motor becerileri, serebral palsi (zeka geriliği ve bedensel gelişim sorunları), spastik diparezi yani parmak ucunda yürüme, kronik akciğer sorunları ve RSV enfeksiyonları ortaya çıkıyor.

Hangi bebekler prematüre kabul edilir?

Prematüreler, 37 haftanın altında doğan bebeklerdir. Düşük doğum ağırlığıyla dünyaya geldikleri için de çok özel bir bakım istiyorlar. Zamanından önce doğdukları için, anne karnında geçirmeleri gereken sürenin kalanını, yoğun bakımda geçirmek zorunda kalıyorlar. Prematüre bebekleri yoğun bakım sürecinden sonra, aileleriyle eve geldiklerinde de çeşitli sorunlar bekliyor. Bebek ne kadar küçük ve erken doğduysa sorunu da o kadar çok oluyor. Aileler, bebeklerinin, normal yaşıtlarının gelişimine erişip erişmeyeceğini merak ediyor. 1500 gramdan daha küçük doğum tartılı prematüre bebeklerin karşılaştıkları 9 önemli sorunu vardır.

Bu sorunlar ve belirtileri nelerdir?

• Gelişme Gecikmesi: Prematüre bebeklerin bazıları yaşıtlarına göre baş tutma, oturma, yürüme gibi gelişim basamaklarını daha geç dönemlerde geçebiliyor. Ailelerin sabırlı olması gerekiyor.
• Serebral Palsi: Prematürelerde, yoğun bakım sürecinde beyin kanamasına bağlı olarak beyinin oksijensiz kalması halinde ortaya çıkıyor. Bu durum halk arasında “spastik çocuklar” olarak biliniyor. Bu bebekleri, çocuk hekimi, çocuk nörologu, çocuk gelişimi uzmanı ve fizyoterapistin izlemesi gerekiyor.
• İşitme Kaybı: Bu bebeklerde sağırlık ortaya çıkma olasılığı daha fazla oluyor.
• İnce Motor Becerilerde Gecikme: Kalem tutma, yazı yazma gibi faaliyetlerin yapılması zaman alıyor.
• Kabamotor Becerilerde Gecikme: Yük taşıma, bir cismi bir yerden alıp başka bir yere koyma işlevinde gecikme oluyor.
• Spastik Diparezi: Bebeğin ayağı at ayağı gibi aşağı doğru duruyor. Bu nedenle parmak ucunda yürüyor. Doktor kontrolleri düzenli yapılırsa ve fizyoterapi düzenli uygulanırsa, yüzde 100 iyileşebiliyor.
• Akciğer Sorunları: 32 haftanın altında doğan, solunum cihazına bağlanmış bebeklerde, kronik akciğer hastalığı gelişebiliyor. Bazı aileler bebeklerini oksijen tüpüyle eve götürmek zorunda kalıyor.
• RSV Virüsü Bulaşıyor: Özellikle kronik akciğer hastalığı olan bebeklerin ailelerinin evde hijyene çok dikkat etmesi gerekiyor. Çünkü yetişkinlerde bulunan, burun akıntısı, hapşırık ve öksürüğe neden olan RSV virüsleri, bebeklere bulaşıyor. Bebek bu yüzden zatürree olabiliyor. İlk bir yaşına kadar çok iyi hijyen sağlanması gerekiyor. El yıkama en etkili korunma yöntemi.
• Göz Sorunları Yaşanıyor: Uzun süre yüksek oksijen alan prematüre bebeklerde, ‘prematüre retinopatisi’ gelişiyor. Doğrudan körlüğe yol açıyor. Erken tanı ve gerektiğinde lazer uygulaması ile bebek körlükten kurtuluyor.

Bu sorunlarla karşılaşan ailelere tavsiyeleriniz nelerdir?

Bütün bu sorunlar karşısında umutsuzluğa kapılmaya gerek yok. Çünkü günümüzde gelişmiş tıbbi bakım sayesinde bu sorunların ortaya çıkma olasılığı hızla azalıyor. Bu zorlu süreçte, hekim ve ailenin, adeta akraba gibi sıkı iletişim halinde olmaları gerekiyor. Çocuk hekimi, çocuk nörologu, fizyoterapist, konuşma terapisti, çocuk gelişim uzmanı, gerektiğinde diğer uzman hekimler arasındaki iletişim ve eşgüdümün sağlanmasında da en önemli kişiler; soğukkanlı sabırlı ve kararlı bir anne-baba. Bütün yorgunlukların sonucunda da en büyük ödül, tamamen sağlığına kavuşmuş, hayatın değerini diğer yaşıtlarından çok daha iyi bilen çocuk oluyor.

Bahçeci Kadın Sağlığı&Doğum, Teşhis ve Tedavi Merkezi Op. Dr. Hande Akbaş “Bebeklerin yaklaşık %10’u prematür doğmaktadır. Prematür doğum 37 gebelik haftasından önce herhangi bir zamandaki doğumdur. Riskinizi artıracak bir durumun varlığı halinde bu ihtimal daha da artmaktadır.” diyerek anne adaylarını uyarıyor.

Erken doğum, yeni doğan ölümlerinin %75’inden sorumludur. Prematür bebeklerin büyüme ve gelişimi yavaş olmaktadır. Duyma, görme, solunum ve santral sinir sistemi gelişimlerinde problem yaşanabilmekte, okul çağında sıkıntılarla karşılaşılabilmektedir.

Erken Doğum Açısından Riski Artırabilecek Faktörler

1. Bu veya bir önceki gebelikte erken doğum tehdidi yaşamış olmak
2. Önceki gebelikte erken doğurmuş olmak
3. Çoğul gebelik ( iki veya daha fazla fetus)
4. Rahim ağzına daha önceden yapılmış işlemler
5. Döl yatağı içinde duvar (septum), miyom yer alması
6. Gebeyken enfeksiyon geçirmek, özellikle böbrek iltihaplanması yaşamak
7. Gebelik sırasında karından cerrahi işlem geçirmek (apandisit, safra kesesi, yumurtalık ameliyatları)
8. Sigara ve uyuşturucu madde kullanımı
9. Gebeliğin ilk üç aylık ya da ikinci üç aylık döneminde kanamalar
10. Takipsiz gebelik
11. Rahim içi araç varken gebe kalmış olmak
12. Fetusun ölmüş olması
13. Gebelik yaşının yanlış hesaplanmış olması

Erken Doğum Tehdidi Bulguları

1. Vajinal kanama veya vajinal akıntı miktarında artma
2. Kasık veya karın ağrısı
3. Belirgin bel ağrısı
4. Adet sancısına benzeyip günden güne devam eden ağrılar olması
5. Rahimde gerilme hissi
6. Bir saat içinde 5-6’dan fazla kasılma hissi
7. Vajinadan aniden bol miktarda sıvı boşalması

Erken Doğum Tehdidi Tanısı Nasıl Konulur?

Rahim ağzındaki değişikliklere bakılarak tanısı konulur. Eğer rahim ağzınız yumuşamışsa, öne dönmüş ve kısalmaya başlamışsa erken doğum tehditi yaşamaktasınız. Sadece kasılma hissiyle erken doğum tanısı konulmaz.

Fetal Fibronektin Testi

Fetal fibronektin; erken bir doğum tehditi söz konusuysa 2 haftalık bir zaman içinde doğumun olup olmayacağını gösteren 24 – 34. gebelik haftaları arasında vajinal akıntıda tespit edilebilen bir proteindir. Rahim ağzına yakın bölgelerden vajinal sürüntü örneği alınmasıyla elde edilir. Eğer fetal fibronektin saptandıysa doktorunuz erken doğumu önlemek amacıyla yatak istirahati verip, gerekli ilaçlarla tedaviye başlayabilir. Bebeğin akciğerlerinin olgunlaşması için de ilaç tedavisi verilir.

Erken Doğum Tehdidinin Tedavisi

Tedavide asıl amaç, aktiviteyi kısıtlayıp sıvı alımını artırmaktır. Erken doğum tehditinde hastaneye yatmanız ve gerekmedikçe yataktan çıkmamanız gerekir. Önce damar yolundan serum verilir. Gerekirse bu serumun içine tokolitik ilaçlar denilen rahim kasılmalarını dindirici ilaçlar da eklenir.

Erken Doğum ve Bebek Sağlığı

Bu durum ne kadar erken doğum yapıldığıyla bağlantılıdır. Otuz beşinci haftadan sonra doğan bebeklerin çoğu genellikle birkaç gün içinde anneyle birlikte eve giderler. Bu haftadan evvel doğan bebeklerde beklenen doğum tarihine ne kadar zaman kaldıysa yaklaşık o kadar hastanede kalacaklardır.
Zamanından önce doğan bebek küvöz dışında yaşayamaz. Bu bebeklerin yeni doğan yoğun bakımına ihtiyacı olacaktır.

Prematür bebekler hem ufak oldukları için hem de organları tam olarak gelişmemiş olduğundan sıkıntı yaşanabilir. Prematür, akciğer hastalığı veya respiratuar distress sendromu (RDS) hava kanalcıklarını açık tutmayı sağlayan surfaktan maddesinin yetersiz olmasından kaynaklanır. Bazı prematür bebeklere bu maddenin endotrakeal yoldan verilmesi gerekebilir. Ventilatör denilen bir makine, akciğerleri kendi kendine fonksiyon görmeye başlayıncaya kadar solumalarına yardımcı olur.
Prematür bebekler vücut ısılarını dengede tutmakta da sorun yaşarlar. Hipotermi gelişmesini önlemek amacıyla ısıtıcıların altında tutulurlar. Kan şekeri, kalsiyum ve magnezyum düzeylerini de ayarlamakta sorun yaşayabildiklerinden bunlar damar yolundan takviye edilir. Damar yolu olarak da genellikle kordon damarları tercih edilir. Bu bebeklerin emme, yutma ve öğütmeyle ilgili de problemleri olabileceğinden damar yoluyla veya burun veya ağızdan sokulan tüpler yardımıyla beslenmeleri sağlanabilir. Prematür bebekler çok erken beslenirse nekrotizan enterokolit denilen ölümcül seyredebilen bir barsak hastalığı gelişebilir.
Prematür bebeklerin karaciğer fonksiyonları da tam olarak tamamlanmamış olduğundan sıklıkla sarılık gelişebilir. Cildin bu sarı görünümü zamanla kaybolacaktır. Bilirubin birikimini önlemek için ultraviyole ışıkla tedavi gerekebilir.

Prematür Bebeklerde Uzun Dönemde Gelişebilecek Sorunlar

Yeni doğan yoğun bakım ünitelerinin çok gelişmesi sayesinde artık birçok ufak bebek yaşatılabilmektedir. Bebek ne kadar ufak doğduysa uzun dönemde yaşayacağı problem sayısı da o kadar fazla olmaktadır. Bu problemler arasında kronik solunum sıkıntıları, duyma güçlüğü, görmeyle ilgili problemler, nörolojik ve gelişimsel problemler, öğrenme güçlükleri yer almaktadır. Bunlar genellikle engellenemez problemlerdir. Yine de bugün uygulanan mükemmel tedavi yöntemleri sayesinde birçok prematüre bebekte bu sıkıntılar yaşanmadan iyileşme gözlenmektedir.

Prematüre Doğum Ne Demektir?

Normal gebelik 38–42 hafta arası içinde tanımlanır. 37 hafta ve altında doğan bebekler prematüre bebeklerdir ve özel bakım gerektirirler. Özellikle 32 haftanın altında doğan ileri derecede prematüre bebekler asıl sorunlu grubu oluştururlar. Günümüzde yardımcı üreme tekniklerinin artmasıyla beraber çoğul doğumlar ve buna paralel olarak prematüre bebeklerin sayısında artış vardır.

Prematüre Bebeklerin İlk Bakımı Nasıl Olmalıdır?

Bebek anne karnında sabit ısıda, steril, dış ortama göre daha az gürültülü, karanlık, güvenli bir ortamda yaşar. Doğum olayı ile bebek ısısı çok farklı, steril olmayan, gürültülü, çok aydınlık ve güvensiz bir ortama gelir. Zamanında doğan bebekler kurulanarak, giydirilerek, annesinin göğsüne verilerek güvenli ve sıcak bir ortam sağlanır. Bebek kısa sürede bu yeni ortama uyum sağlar. Ancak zamanından önce doğan bebekler doğar doğmaz birtakım girişimlere maruz kalırlar, annenin güvenli ortamından uzaklaştırılmaları gerekir. Erken doğuma bağlı birtakım sistemleri iyi gelişmemiş olduğu için yeni ortama uyum sağlamakta güçlük çekerler. Bu bebekler anne rahmine benzer bir ortam olan kuvözlerde bakılırlar. Kuvöz içi bebek için ideal ısıda ısıtılır, ısı kaybını önlemek için istenilen düzeyde nem sağlanır. Bebek dış ortamdan ayrı tutularak, özel filtrelerden geçirilmiş hava verilerek daha steril bir ortam sağlanır. Kuvöz içinde bebeğe gereksinim duyacağı miktarda ayarlanmış oksijen verilebilir. Bebek için gürültünün en aza indirildiği izole bir ortam sağlanmış olur. Gerektiğinde kuvöz üzeri kapatılarak karanlık bir ortam sağlanır. Böylece bebek iyileşene kadar anne rahmine benzeyen bu ortamda tüm bakımları ve tedavileri bebeğe en az zarar verecek şekilde sağlanmış olur.

Yoğun bakım ünitesinde yatışları süresince bu bebeklerde akciğerlerin iyi gelişememesine bağlı solunum sıkıntısı, solunum durması, ısının korunmasında sorunlar, enfeksiyonlar, beslenme sorunları, kan şekeri düşüklüğü, sarılık, beyin kanaması, kansızlık, bağırsak gangreni, prematüre retinopatisi denen körlüğe kadar gidebilen göz sorunları olabilir. Bu sorunlara yönelik tedavileri yapılır. Yoğun bakım ünitesinde uzunca bir süre yatan, bu sorunları başarı ile atlatan, emerek beslenebilen, solunum desteğine gereksinim duymayan bebekler taburcu edilirler. Prematüre bebeklerin taburcu edilip evlerine gönderilmesi tüm sorunlarının bittiği anlamına gelmez. Eve çıktıktan sonra da özen gösterilmesi gereklidir. Bebek hem yoğun bakımda kaldığı için hem de dirençle ilgili faktörleri eksik kaldığı için özel bakım gereklidir. Direnç faktörleri, anneden bebeğe gebeliğin son aylarında geçer. Ancak bu bebekler erken doğdukları için direnç faktörleri eksik kalır ve enfeksiyonlara karşı daha savunmasız olurlar. O nedenle bu bebeklere dokunurken el temizliği birincil önem taşımaktadır. Bu bebekleri çok kalabalık ortamlara sokmamak gerekir. Bu arada bebeği korurken aşırıya da kaçmamak gerekir. Bebeği sürekli evde kapalı tutmayı da önermiyoruz. Özellikle ılıman havada temiz havaya çıkarılmaları ve güneş almaları çok önemlidir.

Prematüre Bebekler İçin Dikkat Edilmesi Gereken Dönem Ne Kadardır?

Prematüre bebekler genellikle 34–35 haftalık olduklarında taburcu edilirler. Prematüre bebeklerde solunum merkezi 40–45 haftaya kadar henüz gelişimini tamamlayamadığı için apne dediğimiz solunum durmaları olabilir. Bu nedenle riskli bebeklere evde apne yatakları önerilmektedir. Bebekler genellikle ortalama 6–7 aylıktan itibaren kendi savunma faktörlerini oluşturmaya başlarlar. Enfeksiyonlar açısından ilk 6–7 ay hatta ilk 1 yıl özel dikkat gerektirirler.

Erken Doğan Bebeklerin Beslenmeleri Nasıl Olmalıdır?

Prematüre bebeklerin taburcu olduktan sonra erken ve doğru beslenme desteği alması, uzun dönem normal büyüme ve gelişmelerinde belirleyici olmaktadır. En ideal besin anne sütüdür. Anne sütü yeterli miktarda ise bu bebeklerin anne sütü ile beslenmelerini tercih ediyoruz. Ancak prematüre bebeklerin besin gereksinimleri daha fazla olduğundan bebeğin tartı alım izlemine göre gerekli durumlarda anne sütü güçlendiricileri ile anne sütünü destekliyoruz. Anne sütü yeterli miktarda değilse prematüre bebekler için özel formül mamalar kullanıyoruz.

[box type=”shadow” align=”” class=”” width=””]Erken doğum ile ilgili içerikler için tıklayın! https://www.bebek.com/erken-dogum/ [/box]

20. haftadan sonra 37. Gebelik haftasından önce olan tüm doğumlar erken doğum olarak kabul edilir. Tüm gebeliklerin % 10-15 i erken doğum olarak gerçekleşir. Yeni doğanda konjenital anomalilere bağlı olmaksızın ortaya çıkan  mortalite ve morbititenin % 75 inden erken doğum sorumludur. Yeni doğanın ağırlığı 1000-2500 gram aralığında ise prematüre, 1000 gramın altında ise immatür olarak değerlendirilir.

Vakaların yarısında erken doğuma sebep olan faktör saptanamaz. Bunun yanı sıra amnion zarının erkenden yırtılmasına bağlı suları gelen, plasentar yetmezliği olan, daha önce prematür doğum yapanlarda erken doğum eylemi görülebilir. Gebeliklerin arası 3 aydan kısa ise, rahim ağzında daha önceden oluşan ciddi yırtık varsa, anne adayı 18 yaşından küçük, 40 yaşından büyükse,  ciddi medikal problemleri varsa, ağır bir sigara içicisi ise de erken doğuma davetiye çıkarılmış olur. Çoğul gebeliklerde, amnion sıvısının çok az veya çok fazla olduğu olgularda , ciddi kansızlık bulgusu olan anne adaylarında , alkol ve uyuşturucu kullananlarda, travmaya maruz kalanlarda da prematüre doğumlar olabilir.

Anne adayında saatte iki kereden sık gelen rahim kasılmaları, muayenede rahim ağzında 2-3 cmlik açılmanın tespiti ve/ veya  amnion  mayinin gelmesi önemli işaretlerdir.
Bu şikayetlerle başvuran hasta derhal hastaneye alınır. Ultrason muayenesi ve vaginal muayene ile durum değerlendirilir. Eğer rahim ağzında açıklık 4 cm ve üstünde ise, ağır vaginal kanama varsa , annede ciddi medikal problemlere bağlı  ( hipertansiyon , ciddi kardiak ve pulmoner hastalık vb) erken doğum gerçekleştiriliyorsa, fetüste distress, ciddi gelişme geriliği , rahim içi enfeksiyon,  varsa  doğum durdurulmaya çalışılmaz.

Erken doğum önlenmesi amacıyla anneye acilen hidrasyon uygulanır. 24-34. haftalar arasında doğum oluyorsa bebeğin akciğer gelişimini hızlandırmak için 12 saatte bir total 2 doz betametazon yapılır. Bu uygulamaya bağlı iyi etki 24 saatte  ortaya çıkar. Yapılan kortizonun maksimum iyi etkisi 48 saat sonra alınacağından en azından bu sürenin kazanılmasına çalışılır. Eğer mümkünse ve sakıncası yoksa doğum mümkün olan en uzak tarihe kadar ertelenecek şekilde tokoliz denen tedavi uygulanmalı  ve anne adayı  yatak istirahatine alınmalıdır.

Tokoliz tedavisi için beta mimetik denen ilaç grubu, magnesium sülfat, indomethasin, nifedifinden biri veya kombine edilerek birkaçı kontrollü bir şekilde uygulanır.
Yeni doğanı enfeksiyondan koruma amaçlı antibiotik başlanır.1500-2000 gram arası makad  , ayak prezentasyonunda olan  prematürlerin sezaryan ile doğumu uygun olacaktır.  Doğum daima yeni doğan yoğun bakım ünitesine haiz hastanelerde yaptırılmalıdır. Yeni doğanın geleceği hakkında genelleme yaparak kategorize etmek zor olabilir. Zira yeni doğan yoğun bakım şartları çok farklı olabilmektedir. İdeal koşullarda bakılan bebeklerde 2000 gramın üstünde yaşama şansı % 90 lardadır. 1000-1500 gram arasında olanlarda ise oran % 65 lere inmektedir.

[box type=”shadow” align=”” class=”” width=””]Erken doğum ile ilgili daha fazla içerik için http://www.bebek.com/erken-dogum/ [/box]