Genel

Spina bifida nedir? Nasıl korunulur?

Spina bifida bebeğin omuriliğinin açıkta doğması anlamına geliyor. Bebeğinizi bu ciddi sorundan korumanın en önemli yolu ise hamilelik döneminden önce folik asit kullanmaya başlamak! Aksi takdirde ciddi bir sağlık problemi olan bu hastalık bebeği ömür boyu etkiliyor. Acıbadem Hastanesi Pediatrik Beyin Cerrahisi Bölüm Başkanı Prof. Dr. Memet Özek “Spina bifida santral sinir sisteminin en ağır anomalisidir.” diyerek aileleri uyarıyor.

bebek.com: Spina bifida nedir?
Prof. Dr. Memet Özek Bu hastalık hamileliğin ilk üç ayında omuriliğin kapanıp bir tüp haline gelmesi sırasında oluşan bir problem. Bunun sonucunda omurilik belli bir bölgede kapanıp tüp haline gelemediği için üzerindeki zar tabakası oluşamıyor. Bu sebeple bebek sırtında belli bir bölge açıkta doğuyor. Spina bifida santral sinir sisteminin en ağır anomalisidir. Hastayı tüm hayatı boyunca etkiler. Oysa ki bu hastalıktan korunmak hiç de zor değil. Tek yapmanız gereken planlı bir hamilelik dönemi geçirmek. Hamilelikten önceki 3 ay ve hamileliğin ilk 3 ayında folik asit alarak bebeğinizi yaşam boyu etkileyecek bir hastalıktan korumanız mümkün.

bebek.com: Türkiye’de spina bifida ne sıklıkla görülüyor?
Prof. Dr. Memet Özek Spina Bifida ülkemizde gerçek bir sağlık problemi olarak kabul ediliyor. Her 1000 doğumdan biri Spina Bifidalı. Bu durum geri kalmışlığın bir göstergesi. Bu hastalık bir ülkede sağlık sisteminin geri olduğunun ölçmek için bakılacak iki, üç faktörden biridir. Bizdeki 1000’de 1 oranı çok yüksektir. Bugün Danimarka’da son 8 senede böyle vaka yok. Oysa Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi klinik serisinde son 7 senede 500’den fazla ameliyat yapıldı. Bu, çok ciddi bir rakamdır. Bizim hekim olarak ana hedefimiz bu bebeklerin doğmaması için koruyucu tedbirleri almaktır.

bebek.com: Spina bifidanın nedenleri nedir?
Prof. Dr. Memet Özek Spina bifidanın en önemli sebebi folik asit eksikliği. Bu eksiklik yüzünden hamileliğin 1. ayının sonunda omuriliğin sergilemesi gereken gelişme eksik oluyor. Böylece o kısım açıkta kalıyor.

bebek.com: Tedbiri nedir?
Prof. Dr. Memet Özek Bunun tedbiri tabii ki planlı hamilelik. Bir kadın hamile olduğunu ilk bir ay içinde fark ediyor. O andan sonra kiloyla da folik asit alınsa zaten geç kalınmış oluyor. Hamileliğin üç ay öncesinden folik asit almaya başlamalı ve gebeliğin ilk üç ayında da devam ettirmeli. Böylece spina bifida konusunda bir ölçüde garanti sağlanmış oluyor.

bebek.com: Ameliyatla mı tedavi edilir?
Prof. Dr. Memet Özek Bu hastalıkta erken müdahalenin şarttır. İlk 36 saat içinde bu bebekler kesinlikle ameliyat edilmelidir. .Çünkü omuriliğin açıkta olması demek beyin omurilik sıvısının açıkta olması demektir. Bebeğin mikrop kapması ise onun menenjit olmasına neden olur. Onun menenjit olması bir dolu sorunla doğmuş bir bebeğin yeni bir sorunla boğuşması anlamına gelir. Bu çocukları bekleyen sorunlar erken dönem ve geç dönem olarak ikiye ayrılır.

bebek.com: Erken dönemde bebekleri bekleyen sorunlar nelerdir?
Prof. Dr. Memet Özek Bebeğin ilk bir ay hayatını tehdit edecek iki sorun var. Birincisi hidrosefali denen kafanın içinde su birikmesi. İkincisi ise Chiari Tip 2 denilen bir problem. Spina bifidalı çocukların kafatasının içinde beyincik diye adlandırdığımız kısmın olduğu yer de ufaktır. Bu nedenle beyincik oraya sığmamaktadır. Böylece aşağıya sarkarak üst omurilik bölgesine baskı yapmaktadır. Bu da onların rahat nefes alamamasına, yutma işlevinde problem olmasına yol açar. O nedenle Spina Bifidalı bebeğin yakın takibi şarttır. Bu çocukları bekleyen sorunlar bunlarla da sınırlı değil. Omurilik hangi bölgede açıkta ise o seviyeden aşağıda olan omurilik fonksiyonlarının hepsi sorunlu oluyor. Örneğin bel bölgesinde bir problem var ise hastanın ayak hareketleri sorun teşkil ediyor. İdrar yolları ile ilgili sıkıntıları da baş gösteriyor. Bebek kız ya da erkek olsun cinsel fonksiyonları ile ilgili sorunlar ortaya çıkıyor.

bebek.com: Geç dönemde bebekleri bekleyen sorunlar nelerdir?
Prof. Dr. Memet Özek Hidrosefalinin yani beyinde sıvı birikmesinin, tedavisinde kullanılan şant denilen aletle ilgili sorunlar ortaya çıkıyor. Bir de özellikle kız çocuklarında daha sık görülen idrar yolları enfeksiyonları ciddi sorun oluşturuyor. Normal insanlara göre çok kolay mikrop kaptıkları için bu tip hastalıklarla daha sık karşılaşıyorlar. Bu sebeple spina bifidalı çocukların en azından ergenlik çağına kadar pediatrik beyin cerrahisi bölümünce yakın takip altında tutulmaları gerekiyor.

bebek.com: Ameliyat sonrası bakım konusunda bilgi verir misiniz?
Prof. Dr. Memet Özek Spina bifida ile doğan çocukların yaşamını en az hasarla devam ettirebilmelarinin yolu ilk 36 saatte ameliyat olmalarından geçiyor. Türkiye’de bu hastalara erken cerrahi yaklaşım, başta Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi olmak üzere birkaç üniversite hastanesinde yapılıyor. Özel hastaneler içinde ise sadece Acıbadem Hastanesi’nde bu ameliyat hasta başvurduğu anda acil planlanarak yapılıyor. Ameliyat kadar ameliyat sonrası bakım da önemlidir. Bu bebeklere ameliyat sırasında uygulanması gereken anestezi son derece mühimdir.

bebek.com: Doğum öncesi tanı mümkün mü?
Prof. Dr. Memet Özek Doğum öncesi yapılan tetkiklerde sadece ultrasonografi bu hastalığın tanısını koymak için her zaman yeterli olamayabilir. Bazen anne adayı defalarca ultrasona girdiği halde sorun fark edilmiyor. Gebeliğin 4. ayından itibaren deneyimli bir göz tarafından koyulabilir. Şüphede kalınan durumlarda amniyosentez yapılarak ileri tetkik gerekir. Durum fark edildiği takdirde gebeliğin sonlandırılıp sonlandırılmaması kararı tabii ki anne ve babaya aittir. Biz hekim olarak aileye bebeklerini ileride bekleyen sorunları anlatırız. Ancak buna rağmen doğurmaya karar veren ailelere ise çocuğun ameliyat olacağı hastanede sezaryenle doğum yapmasını öneririm.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın

Kapalı
Başa dön tuşu