Genel

Kış aylarında bebek ve çocuklarda bu hastalıklara dikkat!

Başta zaatürre olmak üzere pnömokokkal hastalıklar özellikle kış aylarında sık görülüyor. Hacettepe Üniversitesi Çocuk İnfeksiyon Hastalıkları AD Başkanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, kış aylarında bebek ve çocuklarda sıkça görülen bulaşıcı solunum yolu hastalıklarını ve korunma yollarını sizlerle paylaşıyor.

bebek.com: Kış aylarında bebek ve çocuklarda en sık görülen hastalıklar arasında pnömokokların yeri nedir ve bu hastalıkların kışın daha sık görülmesinin nedenleri nelerdir?
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: Kış aylarında özellikle nezle, grip, orta kulak iltihabı, sinüzit, bademcik iltihabı, bronşit ve zatürre gibi solunum yolu enfeksiyonları ve kızamık, suçiçeği, kabakulak, menenjit gibi solunum yolu ile bulaşan hastalıkların sıklığı artmaktadır. Bu hastalıkların sıklığının artması sanıldığı gibi havaların soğuması sonucu üşütme değil, insanların bu mevsimde kapalı ortamlarda daha uzun süre birarada bulunması sonucu mikropları birbirine bulaştırmasıdır. Pnömokoklar da solunum yolu ile bulaşan mikroplardan biridir ve en önemlileri arasında ilk sıralarda yer alır. Pnömokoklara bağlı gelişen hastalıkların sıklığı sonbaharın sonuna doğru artar ve ilkbaharın ortalarından itibaren azalır.

bebek.com: Kış aylarında en sık görülen pnömokok hastalıkları hangileridir?
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: En sık görüleni orta kulak iltihabı, en tehlikelileri menenjit ve bakteriyemi (kana mikrop karışması), en çok öldüreni ise zatürredir. Her yıl dünya üzerinde 1.5 milyonu ilk 5 yaştaki çocuklar olmak üzere 4.300.000 insan zatürre nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Pnömokoklar bu hastalıklara en sık neden olan bakteridir. Orta kulak iltihaplarının % 30-40’ında, menenjitlerin % 30-50’sinde, bakteriyemilerin % 50’sinde, zatürrelerin % 50-60’ında etken pnömokokdur. Pnömokok ayrıca sinüzitlerde de en sık rastlanan etkendir (% 30-40). Başka bir deyişle; nezle, grip ve bronşit gibi antibiyotik tedavisi gerektirmeyen hastalıklar ve halk arasında kısaca “beta” diye adlandırılan streptokokların neden olduğu bademcik iltihapları bir tarafa bırakılırsa, kış aylarında görülen solunum yolu enfeksiyonlarının en az yarısının nedeni pnömokoklardır.

bebek.com: Aileler bebeklerini ve küçük çocuklarını bu hastalıklardan korumak için ne yapmalıdır?
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: Aileler çocuklarını hasta olduğu bilinen insanlarla kapalı ortamlarda birarada bulundurmamaya dikkat etmelidir. Özellikle kreş ve okullarda hasta olan çocukların hekim tarafından muayene edilmesi sağlanmalı ve hekimin önerilerine uyulmalıdır. Sağlıklı çocuklardan tarama şeklinde boğaz kültürü alınmasının yararı olmadığı gibi, gereksiz maddi kayıplara yol açmaktadır.

Solunum yolu ile bulaşan hastalıklarda eller en önemli bulaşma araçlarından biridir. Bu nedenle çocuklara el yıkama eğitimi verilmelidir. Yemekten önce ve sonra, oyuncaklarla oynadıktan sonra ve dışarıdan eve gelindiğinde 10-15 saniyelik bir süre su ve sabun ile el yıkama yeterlidir. Pnömokokun neden olduğu hastalıklardan korunmada en etkili yol pnömokok aşısıdır. Ülkemizde yeni uygulamaya giren konjuge pnömokok aşı, ilk 0 – 10 yaş içerisindeki çocuklarda özellikle menenjite, kısmen de zatürre ve orta kulak iltihabına karşı koruyucudur. Pnömokok bakterisinin 80’den fazla tipi vardır, ancak bunların sadece birkaçı ağır hastalıklara neden olur. Konjuge pnömokok aşısı içerisindeki 7 tip, menenjitlerin % 70-85’inde etkendir. Dolayısıyla bu aşı ile pnömokok menenjitleri yüksek oranda engellenebilmektedir.

bebek.com: Konjuge pnömokok aşısını diğer pnömokok aşılarından ayıran özellikler nelerdir?
Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: Ülkemizde iki tip pnömokok aşısı mevcuttur. 23 bakteriye karşı koruyucu olan, ancak koruyuculuk süresi kısa olan aşı uzun süredir ülkemizde bulunmaktadır ve risk taşıyan büyük çocuklarda ve yetişkinlerde, yaşlılarda kullanılmaktadır. Konjuge pnömokok aşısı ise pnömokok enfeksiyonlarının en sık görüldüğü ve ölüme neden olduğu 2 yaşından küçük çocuklarda, yaşamın 2. ayından itibaren kullanılabilmekte ve uzun süreli koruyuculuk sağlamaktadır. ABD, Kanada, Avustralya, İngiltere, Fransa, Avusturya gibi bazı ülkelerde çocukluk çağı rutin aşılama programlarında yer alan 7 değerlikli konjuge pnömokok aşısı enfeksiyonun en ölümcül olduğu dönem olan 2 yaş altında bile bağışıklık yanıtını arttırıp, bağışıklık sisteminde çok daha güçlü ve hatırlanabilir bir koruma hafızası yaratmaktadır. Böylece aşı bebekler ve küçük çocuklar için daha önce mevcut olmayan bir koruma sağlamaktadır. Yapılan klinik araştırmalarda bu aşı, pnömokokların neden olduğu çocukluk çağı enfeksiyonlarının önlenmesinde oldukça etkili bulunmuştur. ABD’de 37.000’den fazla bebeği kapsayan Kuzey Kaliforniya Kaiser Permanente Çalışması’nda konjuge pnömokok aşısı tam olarak aşılanan bebeklerde aşı serotipine özgül pnömokoksik infeksiyonları önlemede yüzde 97.4 oranında etkili bulunmuştur. Örneğin, bu çalışmada aşının bir yıllık rutin kullanımı takiben, 1 yaşın altındaki çocuklarda pnömokoksik hastalık görülme sıklığı önceki 4 yıla oranla yüzde 87 oranında azalmıştır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu