Genel

Kimlikli bebekler: Persona Dolls

“Hiç kimse ten renginden, geçmişinden ya da dininden dolayı bir diğerinden nefret ederek dünyaya gelmez! İnsanlar nefret etmeyi öğrenirler ve eğer nefreti öğrenebiliyorlarsa o zaman onlara sevmeyi, de öğretebiliriz.”
Güney Afrika Eski Devlet Başkanı Nelson Mandela, 1994

Bu hafta sizlere erken çocukluk döneminde önyargılara karşı geliştirilen çok ilginç bir çalışmadan bahsetmek istiyorum. Çalışmanın adı, “Kimlikli Bebekler” diğer bir adıyla “Persona Dolls”. Bu çalışmayı ilk kez Nisan ayında Sabancı Üniversitesi tarafından düzenlenen “Eğitimde İyi Örnekler Konferansı”nda duymuştum. Bahsedeceğim bu çalışma; Çanakkale On Sekiz Mart Üniversitesi, Eğitim Fakültesi öğretim üylerinden Yard. Doç. Dr. Ebru Aktan Kerem ve Marmara Üniversitesi Atatürk Eğitim Fakültesi öğretim üyelerinden Dr. Işık Kamaraj tarafından gerçekleştiriliyor.

Çocuklara farklılık hakkında deneyimler edinmelerine imkan sağlayan, çocukların kendilerinden başka kişilere karşı empati ve saygı geliştirmelerini amaçlayan bu çalışmada farklı yaşam hikayelerine sahip olduğu varsayılan oyuncak bebekler kullanılıyor. Farklı özelliklere sahip olan bu bebekler (engelli bebekler, diş teli olan bebekler, farklı ten rengine sahip olan bebekler, şişman bebekler, gözlüklü bebekler… bunlardan bazıları) çocuklara insanların sahip oldukları farklı özellikleri göstererek onları bu özellikleri ile kabul etmeye yönlendiriyor ve çocuğun kendi çevresel koşullarında oluşturduğu önyargıları yıkmaya yardımcı oluyor. Öğretmen ya da bir yetişkin tarafından çocuklara hikayeleri ile tanıtılan bu bebekler, çocukları hem eğlendiriyor hem de eğitiyor diyebiliriz.

Kimlikli Bebeklerin genel özelliklerine baktığımızda…

• Kimlikli Bebekler çocukları, kendileri ve geldikleri kültür hakkında iyi şeyler hissetmeleri yönünde cesaretlendirirken, farklı kültürlerden gelen çocuklara ve kültürlerine saygı duymayı öğretir.

• Kimlikli Bebekler, çocukların çocukların önyargıya yönelik davranışlarını engelleyerek çeşitli problem çözme becerileri ve alternatif stratejiler geliştirmelerini sağlar.

• Bir Kimlikli Bebek hakkında yaratılan hikaye, çocukların daha önceden öğrendikleri ön yargıların ortadan kaldırılması yönünde olumlu bir etki yaratmaktadır.

• Kimlikli Bebekler çocukların eşitlik, adalet vb. konularındaki duyarlılıklarını ve anlayışlarını arttırmayı amaçlar.

• Çocukların hikayelerden zevk almalarını ve etkin olarak ilgilenmelerini sağlar.

• Güçlü ve pozitif kimlik geliştirerek, kendileri hakkında iyi duygular geliştirmelerine yardımcı olur.

• Bir Kimlikli Bebeğin hikayesi anlatılırken çocuklar, kendi yaşantılarıyla bağlantılar kurarlar, kim oldukları, kimlikleri, tutumları, nereden geldikleri hakkında güçlü bir farkındalık geliştirirler.

Tavsiyeler…

Siz de çocuğunuza bu beklerden satın alabilir (bildiğim kadarıyla bu bebeklerin Türkiye’de satışı yok, ama internet yoluyla yurtdışından temin edilebilir) ya da bu bebeklerden yapabilirsiniz. Yaptığınız her bebeğe bir hikaye oluşturarak bu bebeği çocuğunuza tanıtabilir, onu farklılıklar hakkında bilinçlendirebilirsiniz.

Ayrıca, benim görüşüme göre çocuklarla bu bebekler yardımıyla iletişime geçilebilir, özellikle çocuk için anlaşılması ve yaşanması zor durumlarda bu bebeklerden yardım alınarak çocukla duygu paylaşımı yapılabilir. Örneğin, bir yakının vefatında ya da bir kardeşin doğumunda bu bebeklerden yaralanabilir, çocuğun o anki durumuna yakın bir hikayesi olan bir bebekle çocuğun duyguları anlaşılmaya çalışılabilir.

Yararlanılan Kaynaklar:

Çoluk Çocuk Dergisi, Nisan 2005.
Sabancı Üniversitesi Eğitimde İyi Örnekler Konferansı 2006 Kitapçığı
Sabancı Üniversitesi Eğitimde İyi Örnekler Konferansı 2006 kişisel notlar

Konu hakkında daha fazla bilgi edinmek için;

http//www.persona-doll-training.org

Çocuk Gelişim Uzmanı
İDİL SEDA AK

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu