Çocuklarda hiperaktivite

Kardeş ilişkileri oldukça hasas bir konu. Hele de dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu olan bir kardeş söz konusu ise problemler artıyor. ELELE Çocuk ve Aile Psikolojik Danışmanlık Gelişim ve Eğitim Merkezi Uzman Psikolojik Danışman Aslı Bozbey Akalın “DEHB olan bir kardeşe sahip çocuklar, anne babalarından ilgi görmek için kardeşlerinin davranışlarını taklit etme yoluna gidebilirler.” diyor.

Sosyal etkileşim, çocukluktan başlayarak kişinin hayatını, hayata bakışını ve en önemlisi benlik algısını etkileyen bir kavram. Aile ortamında temelleri atılan sosyal gelişim, dolayısıyla sosyal beceriler, okul ortamına geçiş ile zenginleşmeye ve şekillenmeye başlıyor. ELELE Çocuk ve Aile Psikolojik Danışmanlık Gelişim ve Eğitim Merkezi Uzman Psikolojik Danışman Aslı Bozbey Akalın, “Çocuklar ilk defa bir arkadaşlık, destek, paylaşma, işbirliği, koruma duygularını kardeşleriyle olan ilişkilerinde yaşar ve bu sayede ilk sosyal becerilerini öğrenme fırsatı bulurlar. Kardeşler, çocukların sosyal yaşamlarının ayrılmaz bir parçasını oluşturur. Kardeş ile olan ilişkiler ve paylaşılan deneyimler kişinin yaşamını zenginleştirir, hatta gelecekteki seçimlerini dahi etkileyebilir.” diyerek kardeş ilişkilerinin öneminin altını çiziyor.

Kardeşte Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu Varsa…

Dikkat Eksikliği ve Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB), bazı araştırmacılara göre “fark edilemeyen” olarak kabul edilen gelişimsel farklılıklar arasındadır. Gerçekten de, DEHB olan çocuklar çoğu zaman toplum tarafından yaramaz çocuklar olarak tanımlanıyor. Bu nedenle, kardeşlerin, anne babalarının DEHB olan çocuğa karşı tutumunu anlaması ve kabullenmesi, farklı rahatsızlığı olan çocukların kardeşlerine kıyasla çok daha zor oluyor. ”Çocuklar kardeşlerinin durumu ile ilgili bilgilendirilmedikleri sürece, neden söz dinlemedikleri halde ebeveynlerinin kardeşleriyle daha çok zaman geçirdiğini anlamakta güçlük çeker ve kıskançlık, değersizlik, öfke duygularına kapılabilirler.” Diyerek şöyle devam ediyor: DEHB olan çocuklar sosyal beceriler yönünden oldukça zayıftırlar ve sosyal ortamlardaki uyumsuz davranışları ile hemen göze çarparlar. Dürtüsel davranışları, kurallara karşı gelmeleri, öfkelerine hakim olamamaları, vb. nedenlerden dolayı da arkadaşlık ilişkilerini sürdürmekte güçlük çekerler. Aynı sebeplerden dolayı kardeşleriyle olan ilişkilerinde de sıklıkla çatışma ve kavgalar görülür.”

Sosyal açıdan uyumsuz bir kardeş hem kardeş ilişkisinin niteliğini, hem de diğer çocuğun sosyal gelişimini olumsuz etkileyecektir. “Sosyal öğrenme kuramına göre, çocuklar sosyal becerileri model alarak ya da taklit ederek öğrenirler.” diyen Akalın şöyle devam ediyor: “DEHB olan bir kardeşe sahip çocuklar, anne babalarından ilgi görmek için kardeşlerinin davranışlarını taklit etme yoluna gidebilirler. Ayrıca, kardeşle yaşanan çatışmalar sırasında öğrenilen olumsuz sosyal becerilerin diğer ortamlara (okul, arkadaş ilişkileri) aktarılması da, normal gelişim gösteren çocuğun sosyal ve dolayısıyla kişilik gelişimini olumsuz yönde etkileyecektir. Diğer yandan, DEHB olan çocuğun olumsuz davranışları yüzünden eve arkadaşa davet edememe ya da sosyal ortamlara kardeşle katılmak istememe gibi durumlar da, kardeşin sosyal etkinliklerden mahrum kalmasına neden olabilmektedir.”

Neler yapılabilir?

Aslı Bozbey Akalın, önerilerini sıralıyor:

• Çocuğunuzu kardeşinin durumu ile ilgili bilgilendirerek, bazı konularda O’ndan yardım isteyebilir, kardeşiyle ilgili yaşına uygun bazı sorumluklar verebilirsiniz. Böylelikle çocuğunuz kendisini daha az dışlanmış hissedecektir.
• DEHB çocuğunuzu kontrole götürdüğünüz günlerde, görüşmeye katılmasını isteyebilirsiniz. Orada bulunması, kardeşinin durumunu anlamasını kolaylaştıracaktır.
• Çocuğunuzun okulundaki okul psikolojik danışmanı ile görüşerek, O’nun gözlem ve desteğinden faydalanabilirsiniz.
• Akranlarıyla zaman geçirmesi için fırsatlar yaratabilirsiniz.
• Çocuğunuzun DEHB olan çocukların kardeşleriyle yapılan Kardeş Destek Gruplarına katılımını sağlayabilirsiniz. Böylelikle, kendisiyle benzer durumda olan diğer çocuklarla yaşadığı sıkıntıları paylaşma ve onların baş etme yöntemlerinin neler olduğunu öğrenme fırsatı bulurlar.

ELELE Çocuk ve Aile Psikolojik Danışmanlık Gelişim ve Eğitim Merkezi
www.elelecocukaile.com
(0212) 223 91 07

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı