Anne adayının psikolojisi

Hamilelik her kadının hayatında bir dönüm noktası. Fiziksel değişikliklerden öte psikolojik faktörler yaşamı çok daha fazla etkiliyor. Bir yandan mutluluk, diğer yandan endişe yaşanıyor. Psikolog Özden Dandul anne adaylarının psikolojik sorunlarına ışık tutuyor.

bebek.com : Hamileliğin öğrenilmesi kadının hayatını psikolojik olarak nasıl etkiler?
Özden Dandul : Hamile olduğunu öğrenmesi ile birlikte kadının hayatında yeni bir dönem başlar. Bu dönemin nasıl geçirileceği ve kadın üzerindeki psikolojik etkisi öncelikle anne adayının anneliğe duygusal olarak ne kadar hazır olduğuna bağlıdır. Ayrıca anne adayının eşi ile olan ilişkisi, fiziksel sağlığı, kendi çocukluk deneyimleri ve ailesi ile olan ilişkileri gibi faktörler de hamileliğin anne adayı üzerindeki psikolojik etkisini belirler. Hamilelik dönemi kadının eşi ile olan ilişkilerini, yaşamda üstlendiği rolü sorguladığı bir dönemdir. Anne adayının içinde büyüttüğü bebeği ile ilişki kurması onu dinlemeye başlaması ve konuşması hamilelikle birlikte hissedilen kaygıların aşılmasına ve doğum sonrası yoğun; yoğun olduğu kadar da yorucu döneme anne adayının kendisini duygusal olarak yeni rolüne hazırlamasına yardım eder.

bebek.com : Baba adayları ne şekilde etkilenir?
Özden Dandul : Anne ve bebeği arasındaki çok özel ve yakın ilişki daha bebek anne karnındayken başlar. Pek çok baba adayı kendisini bu ilişkinin dışında hissettiğinden yakınır. Kadının daha çok kendine ve bebeğine odaklandığı hamilelik döneminde kimi eşler arasında uzaklaşmalar yaşanabilir. Uyum içinde olan eşlerin kendilerini birbirlerine yakın hissettikleri beraberliklerde bu türden uzaklaşmalar hem daha az yaşanır, hem de aileye katılacak yeni birey eşlerin birbirlerine daha çok yakınlaşmalarına neden olur.

bebek.com : Hamileliğinin ilk trimestrında yaşanan bazı fiziksel sorunlar (bulantı, kusma gibi.) anne adayında psikolojik olarak ne gibi etkiler yaratır?
Özden Dandul : Anne adayının hamileliğin ilk dönemlerinde yaşadığı fiziksel sorunlar kadının bu çok önemli ve yeni rolüyle rahat ve keyifli bir şekilde tanışmasına ve daha ilk günlerden kendisini duygusal olarak bebeğine hazırlamasına engel olur. Zaten hamileliğin kendisi kadının hayatında başlı başına bir dönüm noktası, yeni bir deneyimken hamileliğin üstelikte ilk dönemlerinde yaşanan fiziksel sorunlar anne adayını kaygılandırıp korkutabilir.

bebek.com : İlerleyen aylarda anne adaylarının “nasıl bir anne olacağım” korkusunu yaşaması normal midir?
Özden Dandul : Günümüzde özellikle çalışan kadın üzerindeki baskı giderek artmaktadır. Teknoloji, hız, rekabet çağında çocuk yetiştirmek sanılanın aksine geçmişe oranla daha zor bir hale gelmiştir. Yetişkinlerin bile hızla değişen toplum hayatında kendilerini güvende ve doyumlu hissetmeleri oldukça zorken dünyaya bizzat kendiniz karar vererek bir birey getirmek elbette büyük bir sorumluluktur. Dolayısıyla da, anne adayının “nasıl bir anne olacağım” ya da “yeterince iyi bir anne olabilecek miyim” türünden sorularla kaygılanması son derece doğaldır. Üstelik bu kaygı anne adayı için hayatını etkileyecek büyük korkulara dönüşmediği sürece kadının hem kendisini sorgulamasını hem de bebeği üzerine düşünmesini motive eder.

bebek.com : Bu korku ile nasıl başa çıkması gerekir?
Özden Dandul : Bu korkunun annenin özgüvenini etkileyecek boyutlara gelmemesi hamile kalındıktan sonra bu türden korkuların yıkıcı bir şekilde kadının hem kendisine hem de bebeğini etkilemesine izin vermemesi gerekir. Burada başta da sözünü ettiğim anne adayının kendi özdoyumu, eşi ile olan ilişkileri gibi faktörler çok önemlidir, çünkü bunlar kadını duygusal olarak besleyen ve kendine güven duymasını sağlayan unsurlardır. Dolayısıyla anne adayının korkularını, kaygılarını özellikle eşi ile paylaşması ve ebeveyn olma sorumluluğunu birlikte alarak birbirlerine destek olmaları gerekir. Korku, kaygı öfke gibi duygular bizim negatif olarak değerlendirdiğimiz aslında son derece doğal duygulardır. Önemli olan bu duyguları seslendirip yüzleşebilmektir. Ancak böylece bu korkuların aşılması ve duygularımızın bizi değil; bizim onları kontrol altına alabilmemiz mümkün olur.

bebek.com : Kariyer sahibi anne adayları iş-ev-bebek sendromu yaşıyorlar. Onlara önerileriniz nelerdir?
Özden Dandul : Kariyer sahibi anne adaylarının en büyük kaygıları anne olmanın kendilerinden, emek verdikleri ve yaşamların anlamı olan işlerinden vazgeçip kendilerini tamamıyla bebeklerine vakfetmeleri gerektiği sorunundan kaynaklanmaktadır. Oysaki böyle bir kendinden vazgeçişin anne ruh sağlığı dolayısıyla da bebek ruh sağlığı üzerinde olumsuz etkileri olur. Annenin huzurlu bir bebek yetiştirebilmesi bunu yaparken de keyif alması annenin başta kendisini nasıl hissettiği ile ilgilidir. Doğumdan bir süre sonra şayet annede istiyorsa annenin işine geri dönmesi, kendisine ait yaşam alanları yaratıp bir şeyler üretmesi, kadını duygusal olarak besler. Anneliği zor, sıkıcı hatta depresyona kadar götüren bir deneyim olarak yaşamak yerine anneliği kadının kendisini, aile yaşamını zenginleştiren keyifli bir deneyim olarak algılar. Kariyer sahibi anne adaylarının anne olmaya karar verdikleri ilk günden itibaren böylesi bir bakış açısı taşımaları ve bebekleri ile tüm zamanları değil nitelikli zaman geçirmenin önemli olduğuna inanmaları gerekir. Ayrıca da bebek yalnız anneye ait değildir. Babayla birlikte sorumluluğun paylaşılması ve babanın desteği anneliğin bir hastalık olarak yaşanmasına engel olur.

bebek.com : Doğumla beraber annelerde görülen değişiklikler nelerdir?
Özden Dandul : Doğum bebek ve anne için çok büyük bir değişim ve travmadır. Doğumla birlikte kadının toplumsal rolleri bir gecede değişir ve kendisini yoğun ve yorucu bir uğraşın içinde bulur. Kadın bir taraftan kendi hayatındaki büyük değişikliği sindirmeye çalışırken, diğer taraftan da kendisine 9 ay göbekten; sonra da hayatta kalabilmek kendisine tam anlamıyla bağımlı olan bebeğine yetmeye çalışır. Ayrıca bebeğin doğumuyla birlikte eşler arasındaki ilişki yeni bir boyut kazanmış hatta zorlaşmıştır. İşte pek çok değişikliğin ve duygunun bir arada yaşandığı doğum sonrası bu dönemde bir çok kadın depresyona bile girebilmektedir.

bebek.com: Bu dönemde babalar kendileri ve eşleri için hangi noktalara dikkat etmelidir?
Özden Dandul : Daha doğum öncesinde eşlerin birlikte hazırlık yapmaları; fiziksel uğraşıları olduğu kadar duyguları da paylaşmaları çok önemlidir. Her ne kadar bebeğin doğumu babanın hayatında da büyük bir değişiklik olsa da en büyük değişim kadın için söz konusudur. Babanın hem kendisini anne-bebek ilişkisinin dışında hissetmemesi hem de annenin bu dramatik değişime uyum sağlayabilmesi için eşi ile iletişim halinde olması ve ona destek olması ilişkileri için çok önemlidir.

 

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu
Kapalı
Kapalı