Hidrops fetalis nedir?

Anne karnındaki fetüsün sıvı dengesinin çeşitli nedenlerle bozulmasına bağlı ortaya çıkan bir durumdur. Fetüste doku ve boşluklarda sıvı birikir ve şişme meydana gelir. Ultrasonun çok sık kullanılmasıyla tanı erken dönemde konabilmektedir (01 Nisan 2011 Cuma)

Anne karnındaki fetüsün sıvı dengesinin çeşitli nedenlerle bozulmasına bağlı ortaya çıkan bir durumdur. Fetüste doku ve boşluklarda sıvı birikir ve şişme meydana gelir. Ultrasonun çok sık kullanılmasıyla tanı erken dönemde konabilmektedir. Bu fetüslerde olumsuz etkilenme ve mortalite sık görülür. Belirti ve bulgular vakadan vakaya değişir,  sebebe ve fetüsün dayanıklılığına bağlı olarak prognoz etkilenir. Vakaların kan uyuşmazlığına bağlı olarak geliştiği olgular % 10 iken, diğer nedenler % 90 ı oluştururlar. Hidropsa neden olan genetik bir hadise ise sonraki gebeliklerde tekrar etme olasılığı yüksektir.

Tanı konduğunda fetüsün takibi ileri düzey bir merkezde yapılmalıdır. Bu olgularda anneye tam kan sayımı, kan grubu tayini, indirekt Coombs testi, kan şekeri tayini , TORCH grubu mikrobik hastalık taraması, frengi testi, parvovirüs B19 taraması, hemoglobin elektroforezi, G-6PD yetmezliği testi yapılmalıdır.

Tanı koymada en önemli araç ultrasonografidir. Bu fetüslerde cilt kalınlığı 5 cm üstünde, plasenta ise genellikle 6 cm den daha kalındır. Fetüsün boşluklarında normalin üstünde sıvı birikmiştir. Eğer sebep kromozom anomalisi ise hastalık  daha erkenden ortaya çıkar. Ne kadar erken dönemde hidrops gelişmişse fetüs için akibet o kadar kötüdür. Bu olgularda amniosentez, plasental biopsi, fetüste enfeksiyon taraması yapılabilir. Fetal eko ve doppler incelemeye alınmalıdır. Dopplerde fetüste beyin damarlarında kan akımında artış olması önemli ve kötü bir bulgudur.

Kan uyuşmazlığına bağlı hidrops günümüzde daha az görülmektedir.  Anne Rh negatif, baba ise Rh pozitif ise uyuşmazlık var demektir. Her uyuşmazlığın olduğu vaka hidrops olmaz. Ancak ihmal edilen vakalarda genellikle ikinci  gebelikte fetal hastalık oluşabilir. Hidrops olayın son aşamasıdır. Günümüzde tıptaki  ilerleme ile bu tür durumlar fetüs anne karnında iken kısmen  tedavi edilebilmektedir. Fetüsün ne kadar etkilendiği yıkılan fetal  kan hücrelerinin miktarı ile ilgilidir. Yıkım arttıkça hastalık şiddetlenir. Kan uyuşmazlığından doğacak sonuçları önlemenin en önemli çaresi anneye doğum sonrası anti –D iğnesinin yapılmasıdır. Böylece ikinci gebelikte fetüs etkilenmeyecektir. Kan uyuşmazlığı olan anne düşük tehlikesi geçirdiğinde, amniosentez uygulandığında, dış gebelik oluşmuşsa, annede karın travması olduysa, fetal ölüm gerçekleşmişse iğne derhal yapılmalıdır. Anti-D uygulaması %0.1 vakada başarısız olabilir. Annenin kanından  yapılan indirekt  Coombs testi pozitifleşmişse iğneyi yapmanın hiçbir anlamı olmaz. Test 1:8 ve üzeri titrelerde pozitif ise anne immunize kabul edilir. ABO kan uyuşmazlığı hidropsa yol açmaz ancak yenidoğanda şiddetli sarılık yapabilir.