İŞİTME ENGELLİLER

• İşitme Kaybı Nedir ?
• İşitme Kaybının Sebepleri
• İşitme Kaybı Seviyeleri
• İşitme Kaybı Tipleri
• Kaynaklar

1. İşitme Kaybı Nedir?

İşitme kaybı,kulak kepçesinden başlayıp beyindeki işitme merkezine kadar giden akstaki zincirleme olayların her hangi bir yerindeki defektten kaynaklanan bir hadisedir.Dünyada pek çok kişide çok geniş bir yaş aralığında meydana gelebilen bir olaydır.En sık nedenleri;uzun sure yüksek sese maruz kalma,ilaçlar,yaşlılığa bağlı,baş ve kulak travmaları,konjenital ve herediter yani doğumsal ve hemen doğum sonrası sebepler,kronik hastalıklar başta gelmektedir.2001 yılında sadece USA’da 28 milyon işitme engelli insan vardır.İşitme kaybı yine USA’da tek doğumsal kusurlar içinde en sık görülenidir.Erişkinlerde ise ileri yaşlarda (70üstü) sık görülen bir durumdur.

2) İşitme Kaybının Sebepleri

● İleriyaş da aynı zamanda işitme yeteneğinde azalmaya neden olur.Bu tamamen fizyolojik bir durumdur.Ortalama her 10 kişiden 1 i işitme engellidir,60 yaşından sonra her 4 kişiden 1 i, 70 yaşından sonra her 2 kişiden 1 i işitme engellidir.Fakat biz uzun yaşarsak bizim sağlıklı işitme şansımız daha yüksek olacak.Çünkü ileri yaşta işitmeyi engelleyen faktör orta kulaktaki stapes kemiğindeki hipertrofi yani büyümedir.Otosklerozis denen bu durum stapedectomy ameliyatıyla düzeltilerek yaşlılarda sağırlığa kadar giden bu klinik tabloyu tamamen düzeltebilecek.

● İnfeksiyonlar orta kulak kavitesinde sıvı birikimine (pü birikimi) neden olarak kulaktan akıntı gelmesine ve geçici işitme kaybına neden olur.Timpanik zar(kulak zarı) da oluşacak delikler ileti tipi işitme kaybına neden olur.Günümüzde ileti tipi işitme kayıpları,gerek cerrahi gerek medikal olarak tanıyıp tedavi edecek tekniklere sahibiz.Fakat senori-nöral yani sinirsel ileti ve reseptör seviyesindeki kusurlara bağlı işitme kayıplarında olay dönüşümsüzdür.Sensori-nöral işitme kayıplarına genetik sebepler,kızamık,kabakulak,menenjit,geniş bölgeler yayılan viral enfeksiyonlar neden olabilir.

3) İşitme Kaybı Seviyeleri

İşitme testi audiogram denen cihazla yapılır.Elde edilen sonuçlar işitime değerlendirme skalasında işaretlenir.En yüksek ses skalada en alta işaretlenir.Frekanslar düşükten yükseğe doğru soldan sağa işaretlenir.İşitme kaybı desibel birimiyle ölçülerek genel kategoride erine işaretlenir. İŞİTME KAYBI YÜZDELİKLE ÖLÇÜLMEZ! İşitme kaybı kategorileri aşağıda belirtildiği gibidir:

● Normal işitme ( 0-25 dB HL )
● Minimal (mild) İşitme Kaybı (26-40 dB HL )
● Orta Seviyede İşitme Kaybı ( 41-70 dB HL )
● Şiddetli Seviyede İşitme Kaybı (71-90 dB HL )
● En Derin (profound) İşitme Kaybı (91 ve üstü dB HL)

4) İşitme Kaybı Tipleri

●Dış kulak ve orta kulak sesin frekansını yükselterek iç kulağa taşır.Eğer iç yada orta kulakta bir sorun olursa ileti tipi işitme kusuru olur.Eğer iç kulak yada ses dalgalarını sinirsel iletiye çeviren kohlea dene yapıda bir patolojik durum olduğunda sinirsel tip (sensorineural tip) ileti kaybı olur.Düşük bir olasılıkla orta ve iç kulakta birlikte patoloji saptanabilir bu mix tip işitme kusurudur.Santral işitme kaybı ise beynin işitmeyle ilgili merkeziyle kulak arasındaki sorunlardan kaynaklanır.İşitme kaybı 3 tipte görülür:

I)İleti tipi işitme kaybı
II)Sinirsel Tipte İşitme Kaybı
III)Santral İşitme Kaybı

-İleti Tipi İşitme Kaybı

●İleti tipi işitme kaybında ses iç kulağa sağlıklı bir şekilde ulaşamaz.Ses işitme kanalından, kulak zarından yada orta kulaktaki iletici küçük kemiklerden tam olarak geçemez.Yalnız yüksek sesler duyulabilir.

●İleti tipi işitme kaybının sebepleri:

*kulak kiri tıkanıklığı
*Orta kulakta sıvı olması
*Orta kulak iltihabı
*Orta kulak tıkanıklığı
*Kulak zarı yırtılması
*Orta kulaktaki küçük kemiklerde (malleus,incus,stapes) patolojik bir durum olması

●İleti tipi işitme kusuru olan bir kişi kulakları tıkalı gibi duyar yada hiç duyamaz.Bu kişiler kısık sesle konuşur çünkü kendi sesleri çok gürültülü gibi işitirler.

●İleti tipi işitme kusuru olan kişiler sert şeyler yerken çıkan sesleri yani çatur çutur seslerden (cruncy foods) rahatsızlık duyarlar.Kendileri havuç yerken,sakız çiğnerken yada cips yerken çıkan sesler onlara dışardan gelmiş bir gürültüymüş gibi gelir ve durarak sesi dinlemeye çalışırlar.İleti tipi işitme kusurları kulak-burun-boğaz doktorları

-Sinirsel Tipte İşitme Kaybı

●Sinirsel işitme kaybı en sık görülen işitme kaybı tipidir. Kulaklık takanların %90’ından fazlasında sinirsel işitme kaybı görülür.

●Sinirsel işitme kaybının sebepleri :

* Yüksek gürültüye maruz kalma
* Yaşlılığa bağlı dejenerasyon
* İç kulak dolaşım kusuru
* İç kulak sıvı basıncının artışı
* Sinirsel iletideki bozukluklar

●Sinirsel işitme kusuru kohlea kaybı ve iç kulak kaybı olarak nitelendirilebilir.Eski bilgilerimiz ışığında sinirsel işitme kaybı için hiçbir şey yapılamaz deyebilirken günümüzdeki bilgiler ve teknoloji sayesinde pek çok tedavi seçeneği sunulmaktadır.

●Massachusetts Üniversitesi’nde yapılan bazın çalışmalarla kohlea transplantasyonları başarıyla yapılmaktadır.

●Sinirsel işitme kaybı olan bir kişi istediğini düzgün bir şekilde anlatabilir, fakat çevresindekilerin ne söylediğini anlayamaz.Karşı taraf yüksek sesle konuşmalıdır.Bu kişiler sessiz ortamda yapılan konuşmaları düzgün bir şekilde duyabilirler ama

-Santral Tipte İşitme Kusuru

●Bu işitme kusuru beynin işitme merkezindeki çeşitli hastalıklardan,travmatik hasarlardan,tümörlerden,doğumsal malformasyonlardan ve sebebi bilinmeyen nedenlerden kaynaklanır.Bu patolojik durumun oluşması için yüksek ses ve gürültü gerekli değil.Kişide konuşma ve anlama yeteneğinde kusuru vardır.Kişi düzgün akıcı konuşamaz.