Pediatride Son Gelişmeler köşesinde Dr. Fatih Kataroğlu vitaminlerle ilgili merak edilen her şeyi bu yazıda anlatıyor.

1. A Vitamini İşlevi
2. A Vitamini Eksikliği
3. A Vitamini Eksikliğinin Klinik Sonuçları
4. A Vitamini Kaynakları
5. D Vitamini Gereksinimi
6. D Vitamini Kaynakları
7. D Vitamini Desteği Ne Şekilde Verilmeli ?
8. E Vitamini
9. K Vitamini
10. B Grubu Vitaminleri
11. Folik Asit Eksikliği
12. C Vitamini
13. Demir
14. Demir Eksikliğinden Korunmada Pratik Yaklaşımlar


1) A Vitamini İşlevi

   ? Görme Fonksiyonu ( rodopsin gece görmede, iyodopsin gündüz görmede)
   ? Hücre büyümesi ve gelişmesi
   ? Bağışıklık sistemi
   ? Akciğer gelişmesi
   ? Büyümesi geriliği
   ? Antioksidan
   ? Epitelyum hücre bütünlüğü

2) A Vitamini Eksikliği

   ? Gece körlüğü
   ? Gözün konjunktiva tabakasında kuruma
   ? Gözün kornea tabakasında yumuşama
   ? Önlenebilen körlüğün en sık nedenidir
   ? Demir eksikliği anemisi ve büyüme gelişme geriliği riskinde artışa neden olur
   ? Anne sütü ile beslenme eksiklikten korur, anne sütünün erken kesilmesi veya A vit.nden fakir ek besinler eksikliğe neden olur

3) A Vitamin Eksikliğinin Klinik İlk Sonuçları

   ? Enfeksiyon hastalıklarında risk artışı
   ? Büyümede yavaşlama
   ? Kemik gelişiminde gerilik
   ? Ciddi infeksiyonlarda ölüm oranında artış

4) A Vitamini Kaynakları

   ? Anne sütü
   ? Karaciğer
   ? Havuç
   ? Ispanak
   ? Yumurta
   ? Süt
   ? Portakal

5) D Vitamini Gereksinimi

   ? Yenidoğanda kordon kanındaki D vit. düzeyi anne kanındaki seviyenin %80i kadardır
   ? Annede düzey düşükse yenidoğanda D vit. depoları boş ve düşük düzeydedir
   ? Anne sütüyle beslenmeyen ve güneş ışığı görmeyen çocuk risklidir

6) D Vitamini Kaynakları

   ? Balık yağı
   ? Somon
   ? Sardalya
   ? Yumurta sarısı
   ? İnek sütü

7) D Vitamini Desteği Ne Şekilde Verilmeli?

   ? Sütçocukluğu döneminde anne sütüyle beslenen sağlıklı çocuklara günde 400 IU D vitamini önerilir
   ? Güneş ışığının dik gelmediği saatlerde, kol, bacak ve yüzün 30 dk. gneş görmesi gereksinimi karşılar
   ? Annede malnütrisyon (aşırı zayıflık) varsa vitamin desteği verilmeli
   ? Ek besinlere geçişte D vitamininden zenginleştirilmiş sütler ve diğer besinler tercih edilmeli

8) E Vitamini

   ? Önemli bir antioksidandır
   ? Eksikliği erken doğumlarda , barsak emilim kusuru olanlarda ve protein enerji malnutrisyonu ( düzenli beslenemeyen aşırı zayıf çocuklarda) olanlarda görülür
   ? Anne sütündeki miktar süt çocuğu için yeterlidir
   ? Kaynakları: badem, ton balığı, ayçiçeği yağı, zeytinyağı

9) K Vitamini

   ? Çeşitli kanama durumlarında kesikler, vb durumlarda kanamayo durdurmaya yarayan pıhtılaşma mekanizmasında rol alan pek çok faktör K vitaminine bağımlıdır
   ? Yenidoğanlar eksikliğe adaydır. Yenidoğanda 0,5-1 mg verilmesi önerilir
   ? İshal ve antibiyotik kullananlarda eksiklik riski artar
   ? Barsaklar emilim bozukluğu olanlara (çölyak hastalığı gibi) destek K vit. verilmelidir.

10) B Grubu Vitaminleri (B1,B2,B6,B12, niasin, folik asit, pantoten)

   ? Et : B1, B6, B12, niasin
   ? Süt : B2,B12, niasin
   ? Taneli tahıllar: B1, B2, B6, niasin
   ? Yeşil yapraklı sebzeler: folik asit ve pantoten
   ? Pişirmekle kayıp artar
   ? Vejeteryan annelerde tiamin azdır

11) Folik Asit Eksikliği

   ? Folik asit eksikliği nedeniyle yılda Türkiye’de 3000 sinir sistemi kusurlu çocuk dünyaya gelmekte
   ? Eksikliğin nedenleri : gebelik, emzirme,alkol kullanımı, barsak emilim bozukluğu, karaciğer hastalıkları, dializ, bazı anemiler(kansızlık), bazı ilaçlar
   ? Gebeler günde 600 mikrogram folik asit almalı
   ? Eksiklik kalp hastalığı ve inme riskini arttırır

12) C Vitamini

   ? Doku tamiri için gerekli
   ? Besinsel alım azlığı dışında yanık ve travmada destek gerekli
   ? Demir emilimine yardımcıdır
   ? Süt çocuklarında önerilen günlük doz 25mg
   ? Anne sütündeki miktar yeterlidir (52mg/lt)
   ? Yüksek dozda antioksidan özellik gösterir

13) Demir

   ? Zamanında doğan çocuklarda demir deposu 4-6 ay yeterli
   ? Demir eksikliği dünyada en sık beslenme bozukluğu
   ? Kanda alyuvarların yani oksşjen taşıyan hemoglobin yapısında bulunur.
   ? Eksikliği anemi tablosuna neden olur

14) Demir Eksikliğinden Korunmada Pratik Yaklaşımlar

   ? İlk 6 ay sadece anne sütü alınmalı
   ? Zamanında ek besinlere başlanmalı
   ? 1 yaşına kadar inek sütü verilmemeli
   ? C vitamini içeren besinler barsaklardan demir emilimini arttırır
   ? Et içeren besinler demr emilimini arttırır
   ? Sebze yemeklerine kırmızı et ve tavuk eklenmeli
   ? Ispanak demir içerir ancak içeriğindeki bazı maddeler emilimi azaltır
   ? Havuç, patates, domates, karnabahar, lahana gibi besinler demir emilimini arttırır



21.02.2008